Sfeerbeeld leesgroep in lerarenopleiding Odisee, Sint-Niklaas

Vele mensen denken met enige weemoed terug aan hun studententijd: de tijd toen alles kon, de tijd van vrijheid, de tijd van dromen zonder zorgen … Dr. C.F.Visser en Emiel Hullebroeck zorgden in een lied voor de volgende beschrijving: “Die studentejare gaan verby, verby studente weelde; nooit keer hul ooit terug vir my: die tyd, die lieflingsbeelde.”

Het lied gaat voorbij aan de zorgen die studenten hebben, aan de onrust die met taken en stage gepaard gaat, aan de onzekerheid die verlammend werkt, kortom … het lied is geschreven door wie terugkijkt en vergeten is dat niet alles zo rooskleurig was.

Het Lezerscollectief heeft gekozen voor een proefproject binnen lerarenopleidingen om studenten te laten genieten van literatuur en tegelijk te zorgen voor een rustpauze tijdens de drukte van de opleiding met vele taken, groepswerken en stages, naast de vele uren les. Die rustpauze biedt studenten de mogelijkheid om hun evenwicht te vinden of opnieuw te vinden en om de grote literatuur te ontdekken zonder enige dwang maar gewoon omdat ze raakt, omdat ze verwoordt wat de student zelf ondervindt zonder er zelf woorden voor te vinden. Studenten voelen zich geborgen tijdens het samenleesmoment en praten vanuit de tekst over wat hen bezighoudt.

Binnen de Odiseehogeschool loopt het proefprojec op twee plekken: in Brussel en in Sint-Niklaas. In Brussel loopt het project al bijna een jaar. In Sint-Niklaas zijn we is dit jaar begonnen. Dit verslag gaat het over Het Lezerscollectief te Sint-Niklaas.

– Hilde Van den Bossche

De winnaars van de LIA’s 2014 zijn bekend

Foto LIA's

Op 26 maart zijn in Gent de LIA’s (Language Industry Awards) uitgereikt. Na een gesmaakte academische zitting door prof. Jacques Van Keymeulen over oraal erfgoed in een modern jasje bekroonde de taalsector met 8 LIA’s de meest innovatieve, beloftevolle en uitmuntende taalproducten, diensten, publicaties en initiatieven uit de taalsector in 2014.

De 40 genomineerden voor de 8 LIA’s verzamelden samen meer dan 14.000 stemmen. Dat zijn er ruim 5000 meer dan vorig jaar. Er werden dit jaar uit alle hoeken van de taalsector bijna 100 nationale en internationale nominaties voor de longlist ingediend, waarvan er uiteindelijk 40 op de shortlist kwamen en campagne mochten voeren voor een LIA. Met hun enthousiaste campagnes lieten de genomineerden dit jaar een bijzonder diverse en dynamische taalsector zien.

Het Lezerscollectief won in de categorie Belofte van het jaar 2014’ met 36% van de stemmen.

Initiatiefnemer Dries Debackere (De Taalsector): “De uitreiking van de LIA’s en de voorafgaande campagnes van de 40 genomineerden hebben opnieuw het beste van het beste uit de taalsector laten zien. De 40 genomineerden hebben zich vol enthousiasme aan de achterban en aan het brede publiek getoond. De taalsector is als een creatieve en dynamische sector met een zeer aantrekkelijke en rijke diversiteit in beeld gekomen.”

“Het belangrijkste om te onthouden is dat elke nominatie en elke campagne sterk positief afstralen op de hele taalsector. En daar profiteert iedereen in de taalsector van: samen veel aantrekkelijker, samen nog veel zichtbaarder! Proficiat aan alle genomineerden en aan iedereen die de taalsector op deze fantastische manier mee in beeld heeft gebracht,” aldus nog Dries Debackere.

Dirk Terryn nam de oorkonde in ontvangst en zei daarbij “bijzonder getroffen te zijn met het grote enthousiasme voor het jonge initiatief. Zonder campagne –we hebben de Britse stemmen zelfs laten liggen- geven zovelen alweer blijk dat ons collectief verschil maakt.”

Het Lezerscollectief wint Language Industry Award “Belofte van het jaar 2014”

Iemand nomineerde ons en wij kregen bericht. Tiens, een award. Amai, al zoveel stemmen!

De LIA’s ( Language Industry Awards) http://www.languageindustryawards.eu  duidden ons aan als  ‘belofte van het jaar 2014’! Jullie (en anderen) hebben ons die pluim gegeven en ook anderen gemobiliseerd om dat te doen.

Een SMS bereikt ons nu vanuit GENT, op de plaats van de uitreiking…

WE HEBBEN GEWONNEN !!!

Hartverwarmend.

We zijn op nog geen jaar tijd een groeiende en enthousiaste beweging die in stilte werkt, met kwetsbare groepen vaak, maar daarin ook wordt gezien. Zoals vanavond.

Dat doet deugd.

Dat stimuleert.

Dat vraagt naar meer…

VEEL DANK AAN IEDEREEN!

Voor het trotse team,

DIRK, ERIK EN JAN


Kunnen we dat mooier doen dan met het beeld van Sabien Clement?

Mensen bijeen brengen rond sterke verhalen, ontspannen, voetje badend in een tekst, bij een kopje koffie of thee op verhaal komen.

Koop ons boek ‘Samen sterke verhalen vertellen’ (Uitgeverij Vrijdag) in de boekhandel en lees meer over ons.

Of check onze website  www.lezerscollectief.be

En schrijf meer enthousiaste vrienden en relaties in voor onze nieuwsbrief. Echt doen!

 

Hotel Pardon

HOTEL PARDON op dinsdag 24 februari. Lezing in De Kluizerij te Affligem door Jan De Cock, bijgewoond door enkele Lezerscollectievers in het kader van onze leesgroepen in de gevangenis. 

We zitten in een halve kring. Verzameld in een voormalig klooster, rond ons een koude, heldere nacht. Een kop warmt onze handen, muntthee onze buiken.

Onze spreker treedt de kleine ruimte binnen. Hij is niet alleen; in het gezelschap van een vrouw en een gitaar neemt hij plaats. Even is het stil, we worden priemend in de ogen gekeken. Een hartelijke lach volgt en een verklaring voor deze uitzonderlijke intro ook.

Kijk toch in de ogen! Elkaar in de ogen kijken schept een band. Je wordt je gewaar van de schoonheid in je medemens. En durf die schoonheid ook te registreren in de ogen van mensen die vreselijke dingen gedaan hebben. De mensen die we daders noemen.”

Misschien choqueren deze laatste twee zinnen u. Schreeuwt u even uit dat deze man vast geen slachtoffer is. Dat hij toch maar makkelijk praten heeft.

Bij het eerste hebt u gelijk, bij het tweede niet. Vanavond spreekt immers Jan De Cock, ziekenhuispastor van het UZA. Hij liet zich de laatste jaren vrijwillig opsluiten in 160 gevangenissen over heel de wereld. Hij verloor inderdaad geen bloedverwant op een vreselijke manier. “Maar daar wacht ik liever niet op om in contact te treden met slachtoffers. Net zomin als ik zit te wachten tot iemand van mijn dierbaren achter de tralies belandt om dan pas bekommerd te zijn om daders.”

Heeft er vandaag al iemand tegen u gezegd dat u er mooi uitziet?” Nee? Zonde. Jan haalt de gitaar boven: Je bent zo mooi van binnen uit galmt doorheen de ruimte. Een nummer dat hij schreef voor een gevangene waarmee hij een cel deelde en die je onmogelijk mooi zou noemen. “Tot je in de ogen kijkt!” Met opgooiende armen maakt hij ons duidelijk dat hij weet heeft van zijn stokpaardje.

Met deze muzikale noot leidt Jan ons langs verscheidene continenten en vooral langs ontelbaar veel gevangenissen. Het zijn verhalen van vertrouwen, vergeving en hoop. Een gevangenis zonder cipiers, een dader die een nier doneert aan de vrouw van zijn slachtoffer en vele andere krachtige mensen passeren de revue.

Jan ziet zichzelf graag als tolk van slachtoffers. Na zijn omzwervingen van de laatste jaren, kan hij niet anders dan vaststellen dat mensen wonderlijke bronnen kunnen aanboren in plaats van de plotse leegte met wrok te vullen. Hij spreekt vol liefde over alle nieuwe ontmoetingen, met slachtoffers én daders. Hij probeert slachtoffers te begeleiden tot verzoening. Een missie waarin hij wordt gesteund door de woorden van Aba Gayle, een vrouw van tachtig, die hem toefluisterde dat “vergeven een plotse golf van vrede geeft, die niet verdwijnt”.

Uiteraard is dat makkelijker gezegd dan gedaan. Hilde, de vrouw die Jan vergezeld vanavond, heeft vijftien jaar geleden haar zus op een gruwelijke manier verloren. Ze beschrijft vreselijk intiem haar hele verwerkingsproces. Deze vrouw verdient bewondering. Net als alle personages in Jan zijn verhalen, maar Hilde zit vlak voor ons; we kunnen onze ogen niet afwenden van haar sprekende kracht.

Moet een mens spiritueel zijn om tot verzoening te komen?” Jan brengt de vraag onder woorden die wij al een tijdje voelen borrelen. Gelukkig formuleert hij ook zelf een antwoord, zoals steeds op basis van verzamelde verhalen.

Hij beschrijft verschillende jongeren in Afghanistan, elk met een ander geloof en een andere achtergrond. Tussen hen in, de haat die gebakken zit tussen de verschillende culturen. Een haat die overwonnen wordt door het gemeenschappelijk verdriet. Het verdriet van vermoorde familieleden, verkrachte moeders, het geweld rondom hen. Deze jongeren hebben samen een atelier neergepoot, waar ze donsdekens fabriceren. Donsdekens waarmee ze weduwen verwarmen.

Hij beschrijft een ritueel uit de eilandstaat Samoa waarbij de familie van de dader de zorg voor (de familie van) het slachtoffer op zich neemt. Daarbij knielt de dader, of iemand die zich daarmee identificeert, neer voor de deur van het slachtoffer met over zich een tapijt (the fine mat). Noem het een zondelaken. Zo blijven ze zitten. Dagen. In de regen, de verhittende zon. Net zolang totdat (de familie van) het slachtoffer rust heeft gevonden en de last letterlijk wegneemt.

Hij beschrijft een ongelofelijke boezemvriendschap tussen een Joodse en Palestijnse man, die elk een dochter verloren. Ook zij vinden elkaar in het gezamenlijk verdriet. En ook zij laten geen haat groeien in hun hart: “Zie af van de bloedwraak”. Bedenk dat dat in hun cultuur ook inhoudt dat de dader meteen op vrije voeten komt. Het maakt je stil.

Hij beschrijft hoe spiritualiteit en geluk een goed huwelijk blijkt te zijn. Hoe eenvoud je tot rust kan brengen. En hoe ouderdom hier misschien wel bij kan helpen. “Vergeving schijnt te ontspringen op je tachtigste,” lacht Jan wanneer hij besluit dat hij wel erg veel oudjes van tachtig tegen kwam op zijn weg.

Verzoening is ook de kern van het sterfbed. Hier steekt de ziekenhuispastor in hem de kop op. Hij schetst een vrouwtje van tachtig, zijn eerste patiënt. Eentje dat geen rust op latere leeftijd vond. Eentje dat haar laatste adem gebruikte om haar dochter uit te schelden. Letterlijk, want het was het laatste wat ze deed. “Erg triest,” blikt Jan terug. En zo blijken er meer te zijn. “Denk niet dat het een rustig sterven is, deze mensen sterven zoveel krampachtiger.”

Jan drukt ons nog even op het hart niet tot ons sterfbed te wachten om de moeilijke kaart van verzoening te trekken. We worden ondertussen nog even diep in de ogen gekeken. Zachtjes bedankt hij ons voor de opkomst en ons gehoor.

De kamer druppelt maar langzaam leeg, hoewel de lezing tot een einde is gekomen. Veel aanwezigen slaan nog een praatje met Hilde. Een vrouw lijkt de verzoening van Hilde moeilijk te kunnen vatten. Jan aanhoort nog wat bewonderende vragen. Deelt hierbij nog stevige knuffels en hartelijke schouderkloppen uit.

Het mag wel duidelijk zijn dat dit geen gewone lezing was. De avond heeft mensen geraakt, maar vooral ook warm gemaakt. Dat de theekop nu leeg is, kan geen kwaad meer.

 

Anouk Buelens-Terryn. Bekijk het artikel ook op www.dwars.ac.ua.be

 

Lezen voor en met jongeren in de klas

Samen lezen we in het vierde jaar aso THE FAULT IN OUR STARS van John Green
over de liefde tussen 2 jongeren met kanker.

Er zijn er die het boek al hebben gelezen, in het Engels of in het Nederlands en die de film al hebben gezien, dus we vertrekken met heel wat vooroordelen. A tear jerker. Is er niks vrolijkers? A girl’s book. Kan het niet wat spannender?

In het eerste voorleesuur moet alvast een en ander worden verduidelijkt. Dit is niet het verhaaltje voor het slapengaan. Dus we lezen mee of luisteren en lezen dan nog zelf een stukje verder.

We pakken de draad weer op de volgende week in het tweede voorleesuur. Dit keer zijn ook de sceptici voor de zaak gewonnen en wordt er een uur lang stil meegelezen of geluisterd.

Of ze al dan niet verder gelezen hebben voor het volgende voorleesuur wordt niet gecontroleerd. De meeste komen vertellen dat ze dat echt wel hebben gedaan.

In het vierde voorleesuur lezen we samen het boek uit. Er moet geen samenvatting worden gemaakt. Er moet niets worden opgezocht over de auteur. In een klasgesprek leest iedereen een stukje van het verhaal voor of citeert een ‘quote’ die om een af andere reden bijzonder was. Dan wordt uitgelegd waarom juist daarvoor werd gekozen.

Die gespreksronde levert boeiende filosofische beschouwingen op over leven en dood en over ‘the afterlife’. De romantici leveren zich over aan ontroerende momenten. Er is veel respect voor gevoelens en interesses. En er is de vraag naar meer van dit soort gesprekken.

De jongeren hebben in het Engels een boek gelezen. Daarvoor werden drempels overwonnen. In het Engels hebben ze opinies en gevoelens kunnen verwoorden. Ook daarvoor hebben ze zich moeten inspannen. Maar het is hen gelukt. Ze mogen fier zijn op zichzelf. Dat zijn ze ook wanneer hen dat wordt gezegd.

The Love Song of J. Alfred Prufrock van T.S.Eliot kunnen ze uit het boek citeren wanneer de liefde op hun pad komt. Over ‘The Red Wheelbarrow’ van William Carlos Williams dat Hazel in de ambulance aan Gus voordraagt gaan we het nog eens samen hebben.

Eliane De Moor

Samen lezen maakt mensen ook lezers van elkaar.

Gezinskrant De Bond: Het Lezerscollectief is een coöperatieve vennootschap met sociaal oogmerk die overal
in Vlaanderen mensen samenbrengt om grote literatuur te lezen. Bijzonder is niet alleen
dat het vaak gaat om groepen die weinig of nooit in contact komen met grote literatuur,
maar ook dat alles wordt voorgelezen. We hadden een gesprek met medeoprichter Dirk
Terryn

Lees het hier: De Bond – Artikel Lezerscollectief

Een eerste boek op komst…

Wie leest, die leeft. Lezen is bewustzijn op haar best, par excellence, met volle intensiteit. Enfin, ik kan het ook makkelijk in negatieve vorm zetten: wie niet leest, is zot.

Zo lanceerde dichter en professor psychologie Jan Lauwereyns begin 2014 het Lezerscollectief.

Ik besefte dat de kracht van literatuur zoals ik die zelf ervaren had, ook betekenisvol kan zijn voor anderen. Dat goede boeken mensen konden helpen om het leven te begrijpen en beslissingen te nemen.

In dat besef richtte Dr. Jane Davis tien jaar geleden The Reader Organisation op. Meer dan 300 leesgroepen werken in Groot-Brittannië samen met sociaal-culturele organisaties, onderwijs, bibliotheken, ziekenhuizen, gevangenissen en zelfs met het personeel van de supermarktketen Tesco.

SAMEN STERKE VERHALEN VERTELLEN – Het mooiste uit de literatuur gekozen door het Lezerscollectief verschijnt bij Uitgeverij Vrijdag in het najaar 2014.

 

cover boek